بودند . به قرار ده ساعت ، بل متجاوز ، از هر طرف گلوله‌بازى شد و آدمهاى قاجار هيچ شكست نيافت . بعد از ده دوازده ساعت ، نايرهء جدال كم‌كم خاموش گشت و مير مصطفى خان از اين مرحله قدرى سرور يافت ، بلكه آنها مطلب « 1 » فرار كردن داشته باشند . و من ، ميرزا خداويردى ، درختى در پيش روخان « 2 » بود ، رفتم بر سر همان درخت ، بلكه مطلبى از آنها فهميده باشم . هر چند مير مصطفى خان ما را منع كرد : مرو به [ بالاى ] درخت ، شما را با گلوله مىزنند « 3 » ! من عرض كردم : فدايت شوم ! از يك طرف درخت بالا مىروم به طورى كه آنها ما را نبينند . خلاصه ملاحظه كردم ديدم به دفعات يك صد نفر ، دو صد نفر تفنگچى از سنگر بيرون مىروند ، آهسته آهسته به طرف قريهء كوسه‌لر تردد مىنمايند . من همان ساعت گزارش را معروض حضور نموديم . خان فرمودند : آنها براى علف مىروند . چندان نكشيد ديدم به قرار چهار هزار تفنگچى پياده بر سبيل پيش‌گير آمده‌اند ، كم مانده است ماها را دستگير كنند . در آن‌وقت محمد بگ نظر تنگه رودى ، آبا اجداد فتحعلى نام ، در خدمت سركار خان مىبود و حيف كه يكّه [ و ] تنها مىبود ، از آدمهاى تنگه‌رودى احدى در نزد او نبودند . مير مصطفى خان بر او حكم كرد : برو به پيش دعوا بكنيد ! مشاراليه عرض كرد كه محمد به سر خود چه خاك بيندازد ! من كجا و تفنگچى ميانكويى كجا كه با آنها متفقا به ميدان حرب بروم . خلاصه همين كه به ميدان جدال رفت ، همين كه سر خود را بالا كرد نگاه نمود ، يك گلوله به سر او زدند ، همان ساعت جان خود را تسليم كرد . و مير مصطفى خان ديد از عهدهء اين قدر قشون نمىتوان آمد و اسب خود را سوار شد و به طرف ديبن « 4 » فرار كرد كه ديبن عبارت از يك حصّهء قريهء گرمه‌توك است و ليكن فيما بين ديبن و شروك ، يك مزرعهء بيجار مىبود بسيار گيل « 5 » ، عبورش اشكالى كلى داشت . اسبهاى آدمهاى خان بسيار بر گيل غلطيدند ، چون كه وقت غروب بود و آنچه تفنگچيان ميانكويى با سركردگى آقا لله بيگ كلا به طرف دزده‌ميشه « 6 » فرار كردند و خان ، عباسعلى بيگ ، برادر عاليجاه رضا على بيگ ، را

--> ( 1 ) . فرصت . ( 2 ) . در تالشى و گيلكى به معناى رودخانه . ( 3 ) . در نسخه « مىزند » . ( 4 ) . در منطقه كناربيشهء لنكران در تالش شمالى قرار دارد . ( 5 ) . يعنى زمين باتلاقى . ( 6 ) . در اطراف اردبيل .